Google DeepMind chuan ‘AlphaGenome’ an tih mai, AI model thar an tlangzarh a, hei hian mihring DNA—kan taksa siamna leh enkawlna ‘recipe’ ang maia pawimawh—chu thui takin a hriat thiamtir thei dawn a ni. He thiamna thar hian natna hrang hrang leh damdawi thar zawn chhuahna kawngah nasa takin hma a sawnpui dawn tih mithiamte chuan an sawi. AlphaGenome hian kan DNA-a danglamna tlemte awm, thluak natna (dementia), thau lutukna (obesity), leh thi sang (high blood pressure) ang chi thlen thei tute chu a chhui chhuak thei dawn a ni.

Mihring genome hi DNA code maktaduai tam tak (3 billion letters) - A, C, G, leh T - hmanga siam a ni a. He code zawng zawng zinga 2% chauh hi gene (protein siamtu) a ni. A bak 98% dang, hriat thiam har tak mai chu ‘dark genome’ tia koh a ni a. AlphaGenome hian he ‘dark genome’ hi a vil thiam hle a, gene-te hnathawh dan a hrilhfiah thei a ni. He ‘dark genome’ hian natna tam tak inthupna a nih avangin, AI hmanga hriat chian a nihna hi hmasawnna ropui tak a tling.

He AI model hian natna vang (rare genetic diseases) leh cancer vanga DNA danglamna (mutations) thlengte pawh a hriat hran pui thei dawn a ni. University of Exeter-a Dr Gareth Hawkes chuan AlphaGenome hi ‘hmasawnna nasa tak’ a nih thu a sawi a, thau lutukna leh zunthlum natna chungchang zir chiannaah a tangkai hle tih a tarlang. Dr Robert Goldstone pawhin he thil thar hi genomics AI khawvelah chhinchhiah tlaka hmasawnna ropui a nih thu a tarlang bawk.

AlphaGenome hi Google DeepMind-in ‘AlphaFold’ (protein 3D structure hmutu) an siam hnua hmasawnna thar leh a ni a, AlphaFold avang hian 2024 khan Nobel Prize an lo dawng tawh a ni. AlphaGenome hi a la tha famkim tawk lo hle a, a bik takin hlat deuh (100,000 letters aia hla) a gene regulate-na lamah hian siam that deuh a la ngai a ni. Mahse, AI khawvel leh biomedical research-ah chuan he thil hian kum thar lo thleng turah nasa takin hna a thawk dawn tih a chiang hle a ni.