Rwanda sawrkar chuan United Kingdom (UK) sawrkar lakah dan anga hmalakna (legal action) a kalpui tan tih an puang a. Hei hi hman deuhva ram pahnihin thupuia an lo hman tawh, raltlan (migrants) thawn chhuahna chungchang thuthlung, tun hnaia UK sawrkar tharin a thiah tak vanga thleng a ni. Rwanda chuan Netherlands-a Permanent Court of Arbitration-ah (PCA) he thubuaipui hi theh lutin, UK chuan thuthlunga an lo tiam tawh ang sum leh paite a pe hleithei lo niin a puh a, hei hi ram pahnih inkar boruak tichhetu a ni thei hial dawn a ni.
He raltlan thawn chhuahna thuthlung hi Conservative sawrkar hnuai khan ziah a ni a, raltlan leh inhumhimna dilna (asylum) la theh luh tumte Rwanda-a thawn chhuah leh an mahni enkawlna tura UK-in pawisa tam tak pek te a ni. Mahse, kum 2024-a Labour sawrkar tharin thuneihna an chan hnuah Prime Minister Sir Keir Starmer chuan he thuthlung hi a ‘thi leh vual’ tawh thu a sawi a, thuthlung hi a thiat (scrapped) nghal a ni. UK Home Office chuan sum pound maktaduai 220 zet, hma lam huna pek tura an lo ruahman tawhte chu pek a ngai tawh dawn lo niin a sawi bawk.
UK Prime Minister thupuangtu chuan Rwanda hian he thubuaipui hi hmachhawn an inhuam thu a sawi a, British taxpayer-te sum humhim chu an tum ber a nih thu a tarlang. ‘Rwanda scheme kha thil fuh lo tawpkhawk a ni a, pound maktaduai 700 zet a khawhral a, tlawmngaia kal mi pali chiah a thawn thei a ni,’ tiin thupuangtu chuan reporters-te hmaah a sawi. UK sawrkar chuan Rwanda-in court-a he thu a thehluh hi an hmachhawn (robustly defend) tur thu a nemnghet a, sum eng zat nge Rwanda hnen atang hian an lak let leh theih ang tih pawh an ngaihtuah mek tih an sawi bawk.
Rwanda Justice Ministry-a chief technical adviser Michael Butera chuan an hmalakna chungchang hi a sawifiah a. Court-a thu an thehluh hma hian ram pahnihin inbiakna leh diplomatic exchanges-te an neih phawt thu a sawi. ‘Court-a hmalakna kan neih chhan chu ram pahnihin thuthlung kan ziahnaa kan tihtur leh kan chanvote chiang zawka international law hmanna hnuaia hriat kan duh vang a ni,’ tiin a sawi. Permanent Court of Arbitration hian ram pahnih inrem lohna hi binding ruling (thutlukna tlawlh theih loh) a siam dawn a, mahse he thubuaipui hian kum tam tak a daih thei a ni.